ศัพท์บาลี --->>สห-->> คำแปล --->>นิ. กับ เป็นนิบาตมีเนื้อความต่างๆ เช่น ภิกฺขู สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณึสุ = อ. ภิกษุ ท. บรรลุแล้ว ซึ่งพระอรหัต กับ ด้วยปฏิสัมภิทา ท.
ศัพท์บาลี --->>สหคามี-->> คำแปล --->>ว.,ปุ. ผู้ไปกับ...โดยปกติ แจกเหมือน เสฏฺ เช่น ทุ.พหุ. สหคามิโน (ภิกฺขู) ซึ่งภิกษุ ท. ผู้ไปกับ...โดยปกติ คำว่า สหคามี มาจาก สห บทหน้า + คม ธาตุ ในความไป + ณี ปัจจัย ด้วย อำนาจ ณี ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุเป็น อา ลบ ณ เหลือไว้แต่ อี ได้รูปเป็น สหคามี แปลว่า ผู้ไปกับ...โดยปกติ เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ ลงในอรรถแห่งตัสสีละ วิ.ว่า สห คจฺฉนฺติ สีเลนาติ สหคามิโน (ภิกฺขู)
ศัพท์บาลี --->>สหตฺถา-->> คำแปล --->>น.,ปุ. ด้วยมือของตน, ด้วยพระหัตถ์ ของพระองค์ ศัพท์เดิมเป็น สหตฺถ อ การันต์ ในปุงลิงค์ ลง นา ตติยาวิภัตติ ฝ่ายเอกวจนะ แปลง อ กับ นา เป็น อา สำเร็จรูปเป็น สหตฺถา เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส วิ.ว่า สสฺส หตฺโถ = สหตฺโถ
ศัพท์บาลี --->>สหน-->> คำแปล --->>น.,นปุ. ความ-, การ-, อันอดกลั้น แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. สหนํ อ. อันอดกลั้น คำว่า สหน มาจาก สห ธาตุ ในความอดกลั้น + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น สหน แปลว่า ความ-, การ-, อันอดกลั้น เป็นภาวรูป ภาว สาธนะ วิ.ว่า สหนํ = สหนํ
ศัพท์บาลี --->>สหปํสุกีฬก-->> คำแปล --->>ว. ผู้เล่นซึ่งฝุ่นร่วมกัน มาจาก สห + ปํสุ บทหน้า + กีฬ ธาตุ ในความเล่น + ณฺวุ ปัจจัย แปลง ณฺวุ เป็น อก ได้รูปเป็น สหปํสุกีฬก แปลว่า ผู้เล่นซึ่งฝุ่นร่วมกัน เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ วิ.ว่า สห ปํสุ กีฬนฺตีติ สหปํสุกีฬกา (กุมารา) แจกเหมือน ปุริส
ศัพท์บาลี --->>สหพฺยตา-->> คำแปล --->>น.,อิต. ความเป็นแห่งสหาย ลง ตา ปัจจัย ในภาวตัทธิต วิ.ว่า สหพฺยสฺส ภาโว = สหพฺยตา แจกเหมือน กญฺญา
ศัพท์บาลี --->>สหมฺปติพฺรหฺม-->> คำแปล --->>น.,ปุ. ท้าวสหัมบดีพรหม แจกเหมือน พฺรหฺม เช่น ต.เอก. สหมฺปติพฺรหฺมุนา อันท้าวสหัมบดีพรหม
ศัพท์บาลี --->>สหวาส-->> คำแปล --->>น.,ปุ. การอยู่ร่วม แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. สหวาสํ ซึ่งการอยู่ร่วม คำว่า สหวาส มาจาก สห บทหน้า + วส ธาตุ ในความอยู่ + ณ ปัจจัย ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุเป็น อา ลบ ณ ได้รูปเป็น สหวาส แปลว่า การอยู่ร่วม เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า สหวสนํ = สหวาโส
ศัพท์บาลี --->>สหสา-->> คำแปล --->>นิ. โดยพลัน เช่น สหสา อภุญฺชิตฺวา = ไม่บริโภคแล้ว โดยพลัน
ศัพท์บาลี --->>สหสานุปีฬิตํ-->> คำแปล --->>ว.,นปุ. (ปทํ) อ. รอยเท้า อันส้นเท้า บีบตามแล้วโดยพลัน แจกเหมือน กุล เป็น ตติยาตัปปุริสสมาส วิ.ว่า สหสา อนุปีฬิตํ = สหสานุปีฬิตํ (ปทํ)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺส-->> คำแปล --->>น.,นปุ. พัน แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. สหสฺสํ อ. พัน ป.พหุ. สหสฺสานิ อ. พัน ท.
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสกุลิก-->> คำแปล --->>ว. มีตระกูลพันหนึ่ง ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. สหสฺสกุลิกํ (คามํ) ซึ่งบ้าน อัน มีตระกูลพันหนึ่ง ลง อิก ปัจจัยในตทัสสัตถิตัทธิต มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ กุลานิ = สหสฺสกุลานิ [สหสฺสํ เป็นวิเสสนลิงควจน วิปัลลาส ของ กุลานิ] อิก.ตทัส.วิ. สหสฺสกุลานิ อสฺส อตฺถีติ สหสฺสกุลิโก (คาโม)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสกูฏาคารปริวาร-->> คำแปล --->>ว. อันมีเรือนยอดพันหนึ่ง เป็นบริวาร นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ทุ.เอก. สหสฺสกูฏาคารปริวารํ (ปริเวณํ) ซึ่งบริเวณ อันมีเรือนยอดพันหนึ่งเป็นบริวาร เป็นฉัฏฐีตุลยา ธิกรณพหุพพิหิสมาส มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารย สมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ กูฏาคารา = สหสฺสกูฏาคารา [สหสฺสํ เป็นวิเสสนลิงควจนวิปัลลาส ของ กูฏา- คารา] ฉ.ตุล.วิ. สหสฺสกูฏาคารา ปริวารา ยสฺส ตํ สหสฺสกูฏาคารปริวารํ (ปริเวณํ)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสกฺข-->> คำแปล --->>น.,ปุ. ท้าวสหัสสักขะ แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. สหสฺสกฺโข อ. ท้าวสหัสสักขะ
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสกฺขตฺตุ-->> คำแปล --->>นิ. สิ้นพันครั้ง เป็นนิบาตมีเนื้อความต่างๆ เช่น วตฺถานิ สหสฺสกฺขตฺตุ ลภิ = ได้แล้ว ซึ่งผ้า ท. สิ้นพันครั้ง
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสคฺฆนิก-->> คำแปล --->>ว. อันประกอบแล้วด้วยค่าพันหนึ่ง นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ทุ.เอก. สหสฺสคฺฆนิกํ (วตฺถํ) ซึ่งผ้า อันประกอบแล้วด้วยค่าพันหนึ่ง ลง ณิก ปัจจัยในตรตฺยาทิตัทธิต มีวิเสสน บุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ อคฺฆนานิ = สหสฺสคฺฆนานิ [สหสฺสํ เป็นวิเสสนวจนวิปัลลาส ของ อคฺฆนานิ] ณิก.ตรตฺยา.วิ. สหสฺสคฺฆเนหิ นิยุตฺตํ = สหสฺสคฺฆนิกํ (วตฺถํ)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสชฏิลปริวาร-->> คำแปล --->>ว. ผู้มีชฎิลพันหนึ่งเป็นบริวาร ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.พหุ. สหสฺสชฏิล ปริวาเร (เตภาติกชฏิเล) ซึ่งชฎิลผู้พี่น้องชายสาม ท. ผู้มีชฎิลพันหนึ่งเป็นบริวาร เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ ชฏิลา = สหสฺสชฏิลา [สหสฺสํ เป็นวิเสสนลิงควจนวิปัลลาส ของ ชฏิลา] ฉ.ตุล.วิ. สหสฺสชฏิลา ปริวารา เยสํ เต สหสฺสชฏิลปริวารา (เตภาติกชฏิลา)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสตฺถวิกา-->> คำแปล --->>น.,อิต. ถุงอันเต็มแล้วด้วยพันแห่งทรัพย์ แจกเหมือน กญฺญา เช่น ป.เอก. สหสฺสตฺถวิกา อ. ถุงอันเต็มแล้วด้วยพันแห่งทรัพย์ เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส วิ.ว่า สหสฺสสฺส (ปุณฺณา) ถวิกา = สหสฺสตฺถวิกา [ซ้อน ตฺ]
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสตฺถามธนุ-->> คำแปล --->>น.,นปุ. ซึ่งธนูอันบุคคลพึงโก่ง ด้วยเรี่ยวแรงแห่งพัน (แห่งบุรุษ) เป็นตติยา ตัปปุริสสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. สหสฺสสฺส ถาโม = สหสฺสตฺถาโม [ซ้อน ตฺ] ต.ตัป.วิ. สหสฺสตฺถาเมน (อากฑฺฒิตพฺพํ) ธนุ = สหสฺสตฺถามธนุ แจกเหมือน วตฺถุ
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสถามํ-->> คำแปล --->>ว.,นปุ. (ธนุ) ซึ่งธนู อันมีเรี่ยวแรงอันบัณฑิตกำหนดแล้วด้วยพัน(แห่งบุรุษ)เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส มีตติยาตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ต.ตัป.วิ. สหสฺเสน สลฺลกฺขิโต = สหสฺสสลฺลกฺขิโต (ถาโม) ฉ.ตุล.วิ. สหสฺสสลฺลกฺขิโต ถาโม ยสฺส ตํ สหสฺสถามํ (ธนุ) [บทสมาส ลบ สลฺลกฺขิต ในท่ามกลาง]
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสนยปฺปฏิมณฺฑิเต-->> คำแปล --->>ว.,นปุ. (โสตาปตฺติผเล) ในโสดาปัตติผล อันประดับเฉพาะแล้วด้วยนัยพันหนึ่ง เป็นตติยาตัปปุริสสมาส มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ นยา = สหสฺสนยา [สหสฺสํ เป็นวิเสสนลิงควจนวิปัลลาส ของ นยา] ต.ตัป. วิ. สหสฺสนเยหิ ปฏิมณฺฑิตํ = สหสฺส- นยปฺปฏิมณฺฑิตํ (โสตาปตฺติผลํ) [ซ้อน ปฺ]
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสนยสมฺปนฺเน-->> คำแปล --->>ว.,นปุ. (โสตาปตฺติผเล) ในโสดาปัตติผล อันถึงพร้อมแล้วด้วยนัยพันหนึ่ง ดู สหสฺสนยปฺปฏิมณฺฑิเต
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสปริจฺจาค-->> คำแปล --->>น.,ปุ. การบริจาคซึ่งพัน (แห่งทรัพย์) แจกเหมือน ปุริส เช่น ต.เอก. สหสฺส- ปริจฺจาเคน ด้วยการบริจาคซึ่งพันแห่งทรัพย์ เป็นทุติยาตัปปุริสสมาส วิ.ว่า สหสฺสํ ปริจฺจาโค = สหสฺสปริจฺจาโค คำว่า ปริจฺจาค มาจาก ปริ บท หน้า + จช ธาตุ ในความสละ มี ปริ อุปสัคอยู่หน้า แปลทับศัพท์ว่า บริจาค + ณ ปัจจัย ซ้อน จฺ หน้า จช ธาตุ ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุเป็น อา แปลง ช เป็น ค ลบ ณ ได้รูปเป็น ปริจฺจาค แปลว่า การบริจาค, การสละรอบ เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ปริจฺจชนํ = ปริจฺจาโค
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสภณฺฑิก-->> คำแปล --->>น.,ปุ. (ห่อ) อันมีภัณฑะพันหนึ่ง แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. สหสฺสภณฺฑิกํ (ปูฏํ) ซึ่งห่อ อันมีภัณฑะพันหนึ่ง ลง อิก ปัจจัยในตทัสสัตถิตัทธิต มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารย สมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ ภณฺฑานิ = สหสฺสภณฺฑานิ [สหสฺสํ เป็นวิเสสนวจนวิปัลลาส ของ ภณฺฑานิ] อิก.ตทัส.วิ. สหสฺสภณฺฑานิ อสฺส อตฺถีติ สหสฺสภณฺฑิโก (ปูโฏ) ภัณฑะพันหนึ่ง ท. ของ ห่อนั้น มีอยู่ เหตุนั้น ห่อนั้น ชื่อว่าอันมีภัณฑะ พันหนึ่ง
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสมตฺต-->> คำแปล --->>ว. มีพันเป็นประมาณ ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.พหุ. สหสฺสมตฺตา (ปุริสา) อ.บุรุษ ท. ผู้มีพันเป็นประมาณ เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณ พหุพพิหิสมาส วิ.ว่า สหสฺสํ มตฺตํ เยสํ เต สหสฺสมตฺตา (ปุริสา) พัน เป็นประมาณ ของ บุรุษ ท. เหล่าใด บุรุษ ท. เหล่านั้น ชื่อว่าผู้มีพัน เป็นประมาณ
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสมูล-->> คำแปล --->>ว. มีค่าพันหนึ่ง นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. สหสฺสมูลํ (จีวรํ) อ. จีวร อันมีค่าพันหนึ่ง เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส วิ.ว่า สหสฺสํ มูลํ ยสฺส ตํ สหสฺสมูลํ (จีวรํ)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสมูลก-->> คำแปล --->>ว. มีค่าพันหนึ่ง ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ต.เอก. สหสฺสมูลเกน (สาฏเกน) ด้วยผ้าสาฎก อันมีค่าพันหนึ่ง เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณ พหุพพิหิสมาส วิ.ว่า สหสฺสํ มูลานิ ยสฺส โส สหสฺสมูลโก (สาฏโก) ค่า ท. ของผ้าสาฎกใด พันหนึ่ง ผ้าสาฎกนั้น ชื่อว่ามีค่าพันหนึ่ง [บทสมาส ลง ก สกัด]
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสรํสิ-->> คำแปล --->>ว. มีรัศมีพันหนึ่ง ปุ. แจกเหมือน มุนิ เช่น ป.เอก. สหสฺสรํสิ (สุริโย) อ. พระอาทิตย์ อันมีรัศมีพันหนึ่ง เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส วิ.ว่า สหสฺสํ รํสิโย ยสฺส โส สหสฺสรํสิ (สุริโย) รัศมี ท. ของพระอาทิตย์ใด พันหนึ่ง พระอาทิตย์นั้น ชื่อว่ามีรัศพันหนึ่ง
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสวคฺควณฺณนา-->> คำแปล --->>น.,อิต. อ. วาจาเป็นเครื่องพรรณนาซึ่งเนื้อความแห่งสหัสสวรรค เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. สหสฺสวคฺคสฺส อตฺโถ = สหสฺสวคฺคตฺโถ ฉ.ตัป. วิ. สหสฺสวคฺคตฺถสฺส วณฺณนา = สหสฺสวคฺค วณฺณนา [บทสมาส ลบ อตฺถ ในท่ามกลาง]
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสสหสฺสปริวารานํ-->> คำแปล --->>ว.,ปุ. (ทูตานํ) แห่งทูต ท. ผู้มีพัน (แห่งบุรุษ) และพัน (แห่งบุรุษ) เป็น บริวาร เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส มี สมาหารทวันทวสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ส.ทวัน.วิ. (ปุริสานํ) สหสฺสญฺจ (ปุริสานํ) สหสฺสญฺจ = สหสฺสสหสฺสํ ฉ.ตุล.วิ. สหสฺสสหสฺสํ ปริวาโร เยสํ เต สหสฺสสหสฺส- ปริวารา (ทูตา)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสสินฺธวยุตฺต-->> คำแปล --->>ว. อันเทียมแล้วด้วยม้าสินธพพันหนึ่ง ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.พหุ. สหสฺส-สินฺธวยุตฺตา (รถา) อ. รถ ท. อันเทียมแล้วด้วยม้าสินธพพันหนึ่ง เป็นตติยาตัปปุริสสมาส มี วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหสฺสํ สินฺธวา = สหสฺสสินฺธวา [สหสฺสํ เป็นวิเสสน ลิงควจนวิปัลลาส ของ สินฺธวา] ต.ตัป. วิ. สหสฺส-สินฺธเวหิ ยุตฺตา = สหสฺสสินฺธวยุตฺตา (รถา)
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสานิสํส-->> คำแปล --->>ว. มีอานิสงส์พันหนึ่ง นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. สหสฺสานิสํสํ (ภตฺตํ) อ. ภัต มีอานิสงส์พันหนึ่ง เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณ พหุพพิหิสมาส วิ.ว่า สหสฺสํ อานิสํสา ยสฺส ตํ สหสฺสานิสํสํ (ภตฺตํ) อานิสงส์ ท. ของภัตใด พันหนึ่ง ภัตนั้น ชื่อว่ามีอานิสงส์พันหนึ่ง
ศัพท์บาลี --->>สหสฺสเนตฺต-->> คำแปล --->>น.,ปุ. ท้าวสหัสเนตร แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. สหสฺสเนตฺโต อ. ท้าวสหัสเนตร
ศัพท์บาลี --->>สหาย-->> คำแปล --->>น.,ปุ. สหาย แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. สหาโย อ. สหาย
ศัพท์บาลี --->>สหายก-->> คำแปล --->>น.,ปุ. สหาย แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. สหายโก อ. สหาย
ศัพท์บาลี --->>สหายกกุมฺภการ-->> คำแปล --->>ว. ผู้กระทำซึ่งหม้อผู้เป็นสหาย ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น จ.เอก. สหายกกุมฺภ- การสฺส (ปุริสสฺส) ของบุรุษ ผู้กระทำซึ่งหม้อผู้เป็น สหาย เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มี ณ ปัจจัย กัตตุรูป กัตตุสาธนะ เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ณ.กัต.กัต.วิ. กุมฺภํ กโรตีติ กุมฺภกาโร (ปุริโส) วิ.บุพ.กัม.วิ. สหายโก กุมฺภกาโร = สหายกกุมฺภกาโร (ปุริโส)
ศัพท์บาลี --->>สหายกตฺเถร-->> คำแปล --->>น.,ปุ. พระเถระผู้เป็นสหาย แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. สหายกตฺเถรํ กะ พระเถระผู้เป็นสหาย เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิ.ว่า สหายโก เถโร = สหายกตฺเถโร [บทสมาส ซ้อน ตฺ หน้า ถ]
ศัพท์บาลี --->>สหายกพฺราหฺมณ-->> คำแปล --->>น.,ปุ. พราหมณ์ผู้เป็นสหาย แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. สหายกพฺราหฺมณํ ซึ่งพราหมณ์ผู้เป็นสหาย เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิ.ว่า สหายโก พฺราหฺมโณ = สหายกพฺราหฺมโณ
ศัพท์บาลี --->>สหายกภาว-->> คำแปล --->>น.,ปุ. ความเป็นแห่งสหาย แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. สหายกภาวํ ซึ่งความเป็นแห่งสหาย เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส วิ.ว่า สหายกสฺส ภาโว = สหายกภาโว
ศัพท์บาลี --->>สหายกภิกฺขุ-->> คำแปล --->>น.,ปุ. ภิกษุผู้เป็นสหาย แจกเหมือน ครุ เช่น ป.เอก. สหายกภิกฺขุ อ. ภิกษุผู้เป็นสหาย เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิ.ว่า สหายโก ภิกฺขุ = สหายกภิกฺขุ
ศัพท์บาลี --->>สหายกเสฏฺ-->> คำแปล --->>น.,ปุ. เศรษฐีผู้เป็นสหาย แจกเหมือน เสฏฺ เช่น ฉ.เอก. สหายกเสฏฺโน ของเศรษฐีผู้เป็นสหาย เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิ.ว่า สหายโก เสฏฺ = สหายกเสฏฺ
ศัพท์บาลี --->>สหายกโจร-->> คำแปล --->>น.,ปุ. โจรผู้เป็นสหาย แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. สหายกโจโร อ. โจรผู้เป็นสหาย เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิ.ว่า สหายโก โจโร = สหายกโจโร
ศัพท์บาลี --->>สหายตา-->> คำแปล --->>น.,อิต. ความเป็นแห่งสหาย, คุณเครื่องความเป็นแห่งสหาย แจกเหมือน กญฺญา เช่น ป.เอก. สหายตา อ. ความเป็นแห่งสหาย, อ. คุณเครื่องความเป็นแห่งสหาย ลง ตา ปัจจัย ในภาวตัทธิต วิ.ว่า สหายสฺส ภาโว = สหายตา
ศัพท์บาลี --->>สหายพฺราหฺมณวตฺถุ-->> คำแปล --->>น.,นปุ. อ. เรื่องแห่งพราหมณ์ผู้เป็นสหาย เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. สหาโย พฺราหฺมโณ = สหายพฺราหฺมโณ ฉ.ตัป.วิ. สหายพฺราหฺมณสฺส วตฺถุ = สหายพฺราหฺมณวตฺถุ แจกเหมือน วตฺถุ
ศัพท์บาลี --->>สหายิกา-->> คำแปล --->>น.,อิต. หญิงสหาย แจกเหมือน กญฺญา เช่น ป.เอก. สหายิกา อ. หญิงสหาย
ศัพท์บาลี --->>สหิต-->> คำแปล --->>ว. อันเป็นไปกับด้วยประโยชน์เกื้อกูล นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. สหิตํ (กมฺมํ) อ. กรรม อันเป็นไปกับด้วยประโยชน์เกื้อกูล เป็น สหบุพพบทพหุพพิหิสมาส วิ.ว่า สห หิเตน ยํ วตฺตตีติ สหิตํ (กมฺมํ)
ศัพท์บาลี --->>สหิตุ-->> คำแปล --->>น. อ.อันอดกลั้น, เพื่ออันอดกลั้น สห ธาตุ ในความอดกลั้น + ตุ ปัจจัย ลง อิ อาคม สำเร็จรูปเป็น สหิตุ ดู อาคนฺตุ
ศัพท์บาลี --->>สหิตฺวา-->> คำแปล --->>ก. อดกลั้นแล้ว สห ธาตุ ในความอดกลั้น + ตฺวา ปัจจัย ลง อิ อาคม สำเร็จรูปเป็น สหิตฺวา
ศัพท์บาลี --->>สหเสยฺยา-->> คำแปล --->>น.,อิต. สหไสยาบัติ แจกเหมือน กญฺญา เช่น ทุ.เอก. สหเสยฺยํ ซึ่งสหไสยาบัติ